Als je bezig bent met zwanger worden, is de kans groot dat je de term eicelkwaliteit al eens bent tegengekomen. Misschien heb je je zelfs afgevraagd: kan ik daar zelf iets aan doen?
Eicelkwaliteit speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van een zwangerschap. Gezonde eicellen vergroten de kans op een succesvolle bevruchting en een gezonde ontwikkeling van een embryo. Tegelijkertijd is het een onderwerp waar veel vragen en onzekerheden over bestaan.
In dit artikel leggen we op een begrijpelijke manier uit wat eicelkwaliteit precies betekent, welke rol voeding speelt en wat je zelf kunt doen om je lichaam zo goed mogelijk te ondersteunen tijdens je kinderwens.
Lees ook: “Voeding en vruchtbaarheid”
Wat bedoelen we met eicelkwaliteit?
Eicelkwaliteit verwijst naar de gezondheid en het functioneren van je eicellen. Tijdens elke cyclus rijpen er meerdere follikels (eiblaasjes) in je eierstokken. In één van die follikels ontwikkelt zich uiteindelijk een eicel die vrijkomt tijdens de ovulatie.
Wat veel vrouwen niet weten, is dat je al met je volledige voorraad eicellen wordt geboren. Deze voorraad neemt gedurende je leven af. Waar je bij je geboorte ongeveer een miljoen eicellen hebt, blijven er rond de puberteit nog enkele honderdduizenden over. Daarna daalt dit aantal elke maand verder, tot er rond de overgang nog een beperkte voorraad over is.
Op de hoeveelheid eicellen heb je geen invloed. Maar op de kwaliteit van die eicellen wel en dat is precies waar leefstijl en voeding een rol gaan spelen.
Waarom eicelkwaliteit belangrijk is bij een kinderwens
De kwaliteit van een eicel heeft invloed op:
- De kans op bevruchting
- De ontwikkeling van een embryo
- Het verloop van een zwangerschap
Bij een verminderde eicelkwaliteit kan het langer duren om zwanger te worden of kan een fertiliteitstraject nodig zijn, zoals een IVF-behandeling of ICSI-behandeling.
Ook bij aandoeningen zoals PCOS of endometriose kan eicelkwaliteit een rol spelen binnen het grotere geheel van vruchtbaarheid.
Waarom voeding invloed heeft op eicelkwaliteit
Je lichaam maakt continu nieuwe cellen aan en vernieuwt bestaande structuren. Alles wat je eet, levert de bouwstoffen voor dat proces. Dat geldt dus ook voor je eicellen.
De rijping van een eicel duurt ongeveer drie maanden. In die periode worden belangrijke processen doorlopen, waaronder het kopiëren van genetisch materiaal. Juist in deze fase is het belangrijk dat je lichaam voldoende voedingsstoffen beschikbaar heeft.
Een voedingspatroon dat rijk is aan essentiële voedingsstoffen kan helpen om dit proces zo goed mogelijk te ondersteunen.
Belangrijke voedingsstoffen voor eicelkwaliteit
Voldoende energie en balans
De rijping van eicellen kost energie. Het is daarom belangrijk dat je lichaam voldoende calorieën binnenkrijgt, afgestemd op jouw persoonlijke situatie.
Energie haal je uit koolhydraten, eiwitten en vetten. Een gebalanceerd voedingspatroon met bijvoorbeeld volkoren producten, groenten, fruit, peulvruchten, noten, vis, zuivel en gezonde vetten ondersteunt je lichaam in deze fase.
Voorbeelden van koolhydraten zijn fruit, aardappels, brood, pasta en rijst. Eiwitten vind je in zuivel, ei, kaas, vlees, vis, bonen, peulvruchten, noten en volkoren graanproducten.
Vetten zitten in vette vis, volle zuivel, avocado’s, noten, zaden, pitten en olijfolie.
Hoeveel calorieën je nodig hebt, verschilt per persoon. Op de website van het Voedingscentrum kun je berekenen wat jouw persoonlijke caloriebehoefte is.
B-vitamines en celdeling
B-vitamines spelen een belangrijke rol bij de aanmaak en deling van cellen en bij de opbouw van DNA. Omdat dit precies de processen zijn die plaatsvinden tijdens de rijping van eicellen, zijn deze vitamines extra relevant.
Je vindt B-vitamines onder andere in:
Groenten en fruit
Volkoren granen
Peulvruchten
Eieren en zuivel
Vlees en vis
Antioxidanten en celbescherming
Tijdens het rijpingsproces zijn eicellen gevoelig voor schade door zogenaamde vrije radicalen. Antioxidanten helpen om deze schade te beperken en beschermen cellen tegen oxidatieve stress.
Een voedingspatroon rijk aan groenten, fruit, noten, zaden en bijvoorbeeld groene thee kan bijdragen aan een betere bescherming van je eicellen.
Het gebruik van supplementen met antioxidanten wordt in de wetenschap nog niet eenduidig ondersteund. Daarom ligt de nadruk bij voorkeur op voeding.
Omega-3 vetzuren
Omega-3 vetzuren spelen een rol in de structuur van celmembranen. Ze helpen de celwand soepel te houden, wat belangrijk is voor de opname van voedingsstoffen en de afvoer van afvalstoffen.
Voedingsbronnen van omega-3 zijn onder andere:
Lijnzaad(olie)
Vette vis
Noten en zaden
Avocado
Voldoende vocht
Water is essentieel voor vrijwel alle processen in je lichaam. Ook je eicellen bestaan voor een groot deel uit vocht.
Voldoende drinken ondersteunt de algehele celgezondheid. Water en ongezoete thee zijn hierbij de beste keuzes.
Wat kun je beter vermijden?
Naast wat je toevoegt, is het ook belangrijk om stil te staan bij factoren die een negatieve invloed kunnen hebben op eicelkwaliteit.
Roken heeft een duidelijk schadelijk effect op eicellen en kan de eicelvoorraad versneld verminderen. Ook alcoholgebruik wordt in verband gebracht met een lagere vruchtbaarheid, waarbij een hogere inname een grotere impact lijkt te hebben.
Het advies voor vrouwen met een kinderwens is daarom om alcoholgebruik zoveel mogelijk te beperken of te vermijden. Het gebruik van drugs wordt sterk afgeraden.
Vruchtbaarheid is iets wat je samen draagt
Hoewel de focus vaak ligt op eicelkwaliteit, is het belangrijk om te benadrukken dat vruchtbaarheid een samenspel is. De zaadkwaliteit van een partner speelt een minstens zo grote rol.
In andere artikelen op FertiFriend gaan we dieper in op mannelijke vruchtbaarheid en wat daarin ondersteunend kan zijn.
Lees ook: Spermakwaliteit & spermaproductie: alles wat je moet weten
Je lichaam ondersteunen, zonder druk
Het verbeteren van eicelkwaliteit betekent niet dat je alles perfect moet doen. Het gaat om het creëren van een basis waarin je lichaam zo goed mogelijk kan functioneren.
Door te kiezen voor voldoende, gevarieerde en voedzame voeding, ondersteun je je lichaam op een manier die past bij deze fase. Niet vanuit controle, maar vanuit zorg voor jezelf.
Bron:
Voedingscentrum. (n.d.). Caloriebehoefte van Voedingscentrum
Letourneau, J., et al. (2019). The role of antioxidants in improving oocyte and embryo quality: A review. Reproductive Biology and Endocrinology, 17(1), 7.
Vujkovic, M., et al. (2010). Antioxidants and female fertility: a review. Nutrients, 2(7), 533-548.
Pritchard, T., et al. (2018). The Effect of Alcohol on Women’s Fertility. Journal of Women’s Health, 27(11), 1359-1366.
Disclaimer: De artikelen op dit platform zijn geschreven door FertiFriend en zijn bedoeld voor informatieve doeleinden. Aan de inhoud van deze artikelen kunnen geen rechten worden ontleend. Wij raden altijd aan om advies in te winnen bij uw behandelend arts voordat u beslissingen neemt over uw gezondheid en behandelingen.
