De diagnose POI kan voelen alsof de grond onder je voeten verdwijnt. Misschien ben je nog maar net begonnen met nadenken over een kinderwens, of zit je al midden in een vruchtbaarheidstraject. En dan krijg je ineens te horen dat je eierstokken minder goed functioneren of zelfs zijn gestopt met werken.
POI, ook wel vervroegde overgang genoemd, heeft niet alleen invloed op je lichaam. Het kan ook veel emoties oproepen. Verdriet, boosheid, ongeloof, angst of verwarring. Misschien herken je jezelf niet meer in je eigen lichaam en vraag je je af wat dit betekent voor jouw toekomst.
In dit artikel leggen we uit wat POI precies is, welke symptomen erbij kunnen horen, hoe de diagnose wordt gesteld en welke mogelijkheden er zijn om met de gevolgen om te gaan.
Wat is POI?
POI staat voor Primaire Ovariële Insufficiëntie. Dat betekent dat de eierstokken vóór het veertigste levensjaar minder goed of helemaal niet meer functioneren.
Normaal gesproken produceren de eierstokken hormonen zoals oestrogeen en progesteron en zorgen zij voor de rijping van eicellen. Bij POI raakt deze functie verstoord. Daardoor kunnen eisprongen uitblijven en kunnen overgangsklachten ontstaan.
Vroeger werd hiervoor vaak de term POF (Prematuur Ovarieel Falen) gebruikt. Tegenwoordig spreken artsen meestal van POI, omdat de eierstokken soms nog gedeeltelijk kunnen functioneren.ële insufficiëntie) gebruikt.
Lees ook: Eerste afspraak bij de fertiliteitsarts?
Wat zijn de symptomen van POI?
POI wordt vaak ontdekt doordat de menstruatie onregelmatig wordt of helemaal uitblijft. Daarnaast kunnen klachten ontstaan die lijken op die van de overgang.
Veelvoorkomende symptomen van POI
- Opvliegers
- Nachtzweten
- Vermoeidheid
- Stemmingswisselingen
- Somberheid
- Hartkloppingen
- Concentratieproblemen
- Minder zin in seks
- Vaginale droogheid
- Pijn bij het vrijen
Op de langere termijn kan een langdurig tekort aan oestrogeen ook gevolgen hebben voor de botten en het hart- en vaatstelsel.
Naar schatting krijgt ongeveer 1 op de 100 vrouwen vóór haar veertigste te maken met POI. Niet iedere vrouw ervaart dezelfde klachten. Sommige vrouwen merken vooral veranderingen in hun menstruatiecyclus, terwijl anderen al langere tijd last hebben van overgangsklachten voordat de diagnose POI wordt gesteld.
Wat zijn mogelijke oorzaken van POI?
Bij veel vrouwen wordt nooit een duidelijke oorzaak gevonden. Dat kan frustrerend zijn, maar het komt regelmatig voor.
Soms speelt erfelijkheid een rol. Wanneer meerdere vrouwen in de familie vervroegd in de overgang zijn geraakt, kan het verstandig zijn dit met een arts te bespreken.
Andere mogelijke oorzaken zijn:
Erfelijkheid
Soms speelt erfelijkheid een rol. Wanneer meerdere vrouwen in je familie vervroegd in de overgang zijn geraakt, kan het verstandig zijn dit met een arts te bespreken. In sommige families komt POI vaker voor en kan genetisch onderzoek worden overwogen.
Auto-immuunziekten
Bij sommige auto-immuunziekten valt het afweersysteem per ongeluk gezonde lichaamscellen aan. Wanneer dit de eierstokken betreft, kan dit bijdragen aan het ontstaan van POI.
Genetische afwijkingen
Bepaalde genetische aandoeningen kunnen invloed hebben op de werking van de eierstokken en de voorraad eicellen.
Operaties aan de eierstokken
Wanneer eierstokken (gedeeltelijk) verwijderd moeten worden, kan dit leiden tot een vervroegde overgang.
Chemotherapie of bestraling
Sommige behandelingen tegen kanker kunnen schade veroorzaken aan de eicellen of eierstokken. Hierdoor kan de vruchtbaarheid afnemen of kan POI ontstaan.
Hoe wordt de diagnose van POI gesteld?
Wanneer een arts vermoedt dat er sprake is van POI, wordt meestal bloedonderzoek gedaan.
Daarbij wordt gekeken naar verschillende hormonen, waaronder:
- FSH
- LH
- Oestradiol
- AMH
Bij vrouwen met POI zijn de hormoonwaardes vaak afwijkend. Omdat hormonen kunnen schommelen, wordt het onderzoek meestal meerdere keren herhaald voordat de diagnose definitief wordt gesteld.
Lees ook: hormoonbehandeling bij kinderwens: wat houdt het precies in?
Vaak wordt daarnaast een echo gemaakt om naar de eierstokken te kijken. Soms volgt aanvullend onderzoek naar mogelijke onderliggende oorzaken, zoals genetisch onderzoek of onderzoek naar auto-immuunziekten.
Ook kan een DEXA-scan worden geadviseerd om de botdichtheid in kaart te brengen, omdat een langdurig tekort aan oestrogeen invloed kan hebben op de gezondheid van de botten.
Wat betekend POI voor je kinderwens?
Voor veel vrouwen is dit misschien wel het meest ingrijpende onderdeel van de diagnose.
POI betekent niet automatisch dat een zwangerschap onmogelijk is. In sommige gevallen vinden er nog sporadisch eisprongen plaats en kan een spontane zwangerschap ontstaan.
Tegelijkertijd neemt de kans op een natuurlijke zwangerschap vaak sterk af. Daarom bespreken artsen meestal verschillende mogelijkheden, afhankelijk van jouw situatie.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Afwachten wanneer er nog enige eierstokfunctie aanwezig is
- Vruchtbaarheidsbehandelingen
- Eiceldonatie
- Andere routes naar ouderschap
Welke mogelijkheden er zijn, verschilt per persoon. Een fertiliteitsarts kan hierover persoonlijk advies geven.
Wat zijn de gevolgen van POI op de lange termijn?
POI heeft niet alleen invloed op vruchtbaarheid.
Door het lagere oestrogeenniveau kunnen er op langere termijn gezondheidsrisico’s ontstaan, zoals:
- Verminderde botdichtheid (osteopenie of osteoporose)
- Een verhoogd risico op hart- en vaatziekten
- Veranderingen in energie en stemming
Daarom is goede medische begeleiding belangrijk. Veel vrouwen gebruiken hormoontherapie om hun lichaam te ondersteunen tot de leeftijd waarop de natuurlijke overgang normaal gesproken plaatsvindt.
Bespreek altijd met je arts welke behandeling in jouw situatie passend is.
Leven met POI
Misschien voel je je momenteel verdrietig, boos of vooral ontzettend alleen. Dat is begrijpelijk. POI raakt vaak veel meer dan alleen je gezondheid. Het kan invloed hebben op je kinderwens, relaties, toekomstbeeld en gevoel van vrouw-zijn.
Juist daarom is het belangrijk om ruimte te maken voor alles wat je voelt. Je hoeft niet meteen antwoorden te hebben of te weten hoe de toekomst eruitziet. Praat erover met mensen die je vertrouwt. Zoek professionele hulp als je merkt dat het je dagelijks leven beïnvloedt. En weet dat er meer vrouwen zijn die hetzelfde meemaken.
Daphne’s ervaring met POI
“Ik kreeg zelf op jonge leeftijd de diagnose POI. Die diagnose veranderde mijn leven en zette mijn kinderwens op zijn kop. Ik deel hier mijn persoonlijke verhaal.
In de FertiFriend Community vind je herkenning, houvast en een plek waar je vragen mag stellen. Je ontmoet er vrouwen die begrijpen hoe het voelt wanneer zwanger worden niet vanzelf gaat.
Samen is minder alleen.
Disclaimer: De artikelen op dit platform zijn geschreven door FertiFriend en zijn bedoeld voor informatieve doeleinden. Aan de inhoud van deze artikelen kunnen geen rechten worden ontleend. Wij raden altijd aan om advies in te winnen bij uw behandelend arts voordat u beslissingen neemt over uw gezondheid en behandelingen.
Kom je een foutje tegen? Laat het ons dan weten via hello@fertifriend.nl
