Misschien heb je net gehoord dat je eicelvoorraad sterk verminderd is. Misschien ben je vervroegd in de overgang gekomen of heb je al meerdere vruchtbaarheidsbehandelingen achter de rug zonder het resultaat waarop je hoopte. Voor veel vrouwen komt eiceldonatie pas in beeld wanneer andere mogelijkheden onvoldoende kans bieden op een zwangerschap.
Dat maakt eiceldonatie vaak meer dan een medische behandeling. Het is een onderwerp dat vragen oproept over moederschap, genetica, identiteit, verlies en hoop. Tegelijkertijd kan het ook een nieuwe deur openen wanneer je dacht dat alle deuren gesloten waren.
Op deze pagina lees je wat eiceldonatie is, wanneer je ervoor in aanmerking komt, hoe een traject eruitziet en wat er emotioneel bij komt kijken.
Wil je lezen over eiceldonatie ervaringen? Ga naar onze rubriek: “FertiVragen eiceldonatie“
Wat is eiceldonatie?
Bij eiceldonatie wordt een eicel van een donor gebruikt om een zwangerschap mogelijk te maken. De eicel van de donor wordt bevrucht met zaadcellen van een partner of donor. Het ontstane embryo wordt vervolgens teruggeplaatst in jouw baarmoeder.
Je draagt de zwangerschap zelf, bevalt van je kindje en bent de moeder van het kind. Het genetisch materiaal van de eicel is afkomstig van de donor.
Voor sommige vrouwen is dit direct duidelijk. Voor anderen is dit een onderwerp waar ze tijd voor nodig hebben. Beide reacties zijn normaal.
Wanneer kom je in aanmerking voor eiceldonatie?
Eiceldonatie wordt meestal besproken wanneer de kans op een zwangerschap met eigen eicellen zeer klein is geworden. Dat kan verschillende oorzaken hebben.
- Vervroegde overgang
- verminderde eicelreserve
- erfelijke aandoeningen
- herhaald falen van behandelingen
Vervroegde overgang
Sommige vrouwen komen al op jonge leeftijd in de overgang. Wanneer de eierstokken geen of nauwelijks werkzame eicellen meer produceren, wordt de kans op een zwangerschap met eigen eicellen kleiner. Voor veel vrouwen komt dit nieuws onverwacht. Eiceldonatie kan in deze situatie een mogelijke behandelmogelijkheid zijn, al gaat daar vaak een periode van verwerking en afweging aan vooraf.
Verminderde eicelreserve
Naarmate je ouder wordt neemt zowel de hoeveelheid als de kwaliteit van eicellen af. Soms blijkt uit onderzoek dat de eicelreserve lager is dan verwacht. Dat betekent niet direct dat een zwangerschap met eigen eicellen onmogelijk is, maar het kan wel invloed hebben op de kansen binnen een fertiliteitstraject. In sommige gevallen wordt eiceldonatie daarom besproken als mogelijke vervolgstap.
Erfelijke aandoeningen
In sommige situaties wordt eiceldonatie overwogen wanneer er sprake is van een erfelijke aandoening die mogelijk kan worden doorgegeven aan een kind. Voor wensouders kan dat een ingewikkelde afweging zijn. Afhankelijk van de situatie kan eiceldonatie een manier zijn om de kans op het doorgeven van een aandoening te verkleinen.
Herhaald falen van behandelingen
Soms zijn er meerdere IVF- of ICSI-behandelingen geweest zonder succesvolle zwangerschap. Wanneer artsen vermoeden dat de kwaliteit van de eicellen hierbij een rol speelt, kan eiceldonatie ter sprake komen. Voor veel vrouwen is dit een emotioneel moment, omdat het vaak vragen oproept over verwachtingen, toekomstbeelden en de volgende stap in hun kinderwenstraject.
Hoe werkt een eiceldonatie traject?
Hoe een eiceldonatie traject eruitziet, hangt onder andere af van de vraag of er sprake is van een bekende donor of een donor via een kliniek. De precieze werkwijze verschilt per land, kliniek en persoonlijke situatie, maar doorgaans bestaat een traject uit een aantal vaste stappen.
- medische onderzoeken en voorbereiding
- de donor
- hormoonstimulatie, punctie en bevruchting
- terugplaatsing
- de wachtweken
Medische onderzoeken en voorbereiding
Voordat een behandeling start, vinden er onderzoeken plaats bij de donor en de ontvanger. Afhankelijk van de situatie kunnen ook gesprekken met een psycholoog of counselor onderdeel zijn van de voorbereiding.
De donor
Bij eiceldonatie kan sprake zijn van een bekende donor of een donor via een kliniek. Welke mogelijkheden er zijn, verschilt per land en per behandelingstraject.
Hormoonstimulatie, punctie en bevruchting
Wanneer het traject kan starten, krijgt de donor hormoonmedicatie om meerdere eicellen tegelijk te laten rijpen. Tegelijkertijd wordt de baarmoeder van de ontvanger voorbereid op een mogelijke zwangerschap.
Wanneer de eicellen voldoende ontwikkeld zijn, worden deze tijdens een punctie uit de eierstokken gehaald. De eicellen worden vervolgens in het laboratorium door middel van IVF bevrucht met zaadcellen van een partner of donor.
Wil je weten wat een hormoonbehandeling precies inhoudt?
Lees: Hormoonbehandeling bij kinderwens: wat houdt het precies in?
Terugplaatsing
Wanneer er één of meerdere embryo’s zijn ontstaan, bepaalt de kliniek hoe het vervolg eruitziet. Afhankelijk van het behandelprotocol wordt een embryo teruggeplaatst of ingevroren om op een later moment terug te plaatsen.
De wachtweken
Na de terugplaatsing volgt voor veel vrouwen de spannendste fase van het traject: de wachtweken. In deze periode wordt afgewacht of het embryo zich heeft ingenesteld en er een zwangerschap ontstaat.
Eiceldonatie in Nederland
In Nederland zijn de mogelijkheden voor eiceldonatie beperkt. Er zijn relatief weinig beschikbare donoren en daardoor kunnen wachtlijsten ontstaan. Daarnaast biedt niet iedere fertiliteitskliniek dezelfde mogelijkheden aan.
Ook gelden er wettelijke regels rondom donorregistratie en de rechten van het toekomstige kind. Zo heeft een kind dat is geboren na eiceldonatie in Nederland onder bepaalde voorwaarden recht op informatie over de donor.
Voor sommige vrouwen voelt een behandeling in Nederland prettig vanwege de nabijheid, vertrouwdheid en begeleiding binnen het Nederlandse zorgsysteem. Tegelijkertijd zijn de mogelijkheden beperkt. Niet iedereen heeft een bekende donor in zijn of haar omgeving en donor worden brengt een intensief traject met zich mee. Daardoor oriënteren sommige wensouders zich ook op behandelmogelijkheden in het buitenland.
Andere wensouders kiezen juist bewust voor een behandeling in Nederland vanwege de vertrouwde omgeving en de begeleiding dicht bij huis.
Eiceldonatie in het buitenland
Veel Nederlandse wensouders oriënteren zich op eiceldonatie in het buitenland. Dat kan verschillende redenen hebben, zoals wachttijden, beschikbaarheid van donoren of de mogelijkheden die een kliniek biedt.
Welke keuze het beste past, verschilt per persoon. Daarom is het belangrijk om je goed te verdiepen in de wetgeving, werkwijze en begeleiding van het land waar je een behandeling overweegt.
Waarom kiezen vrouwen voor het buitenland?
Voor sommige vrouwen voelt een behandeling in het buitenland als een logische vervolgstap, terwijl anderen juist liever dicht bij huis blijven. Er is hierin geen goede of foute keuze, alleen een keuze die past bij jouw situatie. Redenen kunnen zijn:
- kortere wachttijden
- ruimere mogelijkheden
- ervaring van gespecialiseerde klinieken
- leeftijdsgrenzen die verschillen van Nederland
Eiceldonatie in Spanje
Spanje is één van de bekendste bestemmingen voor eiceldonatie binnen Europa. Veel Nederlandse vrouwen kiezen voor een traject daar vanwege de ruime ervaring van gespecialiseerde klinieken en de beschikbaarheid van donoren.
Daarnaast hebben Spaanse fertiliteitsklinieken vaak veel ervaring met internationale patiënten. Daardoor zijn begeleiding, communicatie en praktische ondersteuning meestal goed ingericht voor wensouders die vanuit het buitenland komen.
Andere landen
Ook landen zoals Portugal, Tsjechië en Griekenland worden regelmatig genoemd als mogelijke bestemming voor eiceldonatie. Welke keuze het beste past, verschilt per persoon en situatie. Wat voor de één goed voelt, hoeft niet automatisch de juiste keuze te zijn voor een ander.
Lees ook: Eiceldonatie in het buitenland? 5 tips om een weloverwogen keuze te maken
Wat komt er emotioneel kijken bij eiceldonatie?
Eiceldonatie is een medische behandeling, maar voor veel vrouwen gaat het over veel meer dan dat. Het gaat over verwachtingen, toekomstbeelden en soms ook over afscheid nemen van hoe je altijd dacht dat jouw weg naar het moederschap eruit zou zien. Juist daarom ervaren veel vrouwen dat de emotionele kant van eiceldonatie minstens zo ingrijpend kan zijn als de medische kant.
Afscheid nemen van een toekomstbeeld
Veel vrouwen hebben jarenlang gedacht dat hun toekomstige kind genetisch van hen afkomstig zou zijn. Wanneer eiceldonatie ter sprake komt, kan dat voelen als het loslaten van iets wat altijd vanzelfsprekend leek. Dat verdriet mag er zijn.
Het betekent niet dat je niet dankbaar bent voor de mogelijkheden die er zijn. En het betekent ook niet dat je minder graag moeder wilt worden. Het betekent dat je afscheid moet nemen van de kinderwens die je altijd voor ogen had en ruimte moet maken voor een nieuwe vorm. Verdriet om wat niet lukt en hoop op wat misschien nog wel mogelijk is kan naast elkaar bestaan.
Twijfel hoort erbij
Twijfel is een normaal onderdeel van dit proces. Veel vrouwen vragen zich af hoe het zal voelen wanneer hun kindje niet genetisch verwant is aan hen. Anderen denken na over de toekomst: hoe vertel je dit later aan je kind, hoe reageert je omgeving en hoe kijk je hier zelf over een paar jaar op terug?
Er is geen goed of fout tempo in dit proces. Juist door ruimte te geven aan deze vragen ontdek je vaak wat voor jou belangrijk is.
Wat betekent dit voor je relatie?
Wanneer je een partner hebt, beleeft ieder van jullie het traject op een eigen manier. Waar de één vooral hoop voelt, heeft de ander misschien eerst tijd nodig om verdriet of teleurstelling te verwerken.
Dat verschil kan soms lastig zijn, maar het is ook heel normaal. Open gesprekken helpen vaak om elkaar beter te begrijpen en ruimte te maken voor wat er bij ieder van jullie speelt. Soms lukt dat zelf, maar wees niet te streng voor jezelf als het niet lukt want hulp vragen hiervoor is helemaal niet vreemd.
Reacties uit de omgeving
Mensen bedoelen het meestal goed, maar begrijpen niet altijd welke gedachten en gevoelens eiceldonatie met zich meebrengt. Opmerkingen als: “Maar dan is het niet echt jouw kindje, toch?” of “Ga je vertellen wie de biologische moeder is?” zijn vaak niet slecht bedoeld (eerder onwetend), maar kunnen pijnlijk binnenkomen. Ook hier is het goed om open tegen de mensen in je naaste omgeving te vertellen wat deze opmerkingen met je doen en wat je liever van ze verwacht.
Lees ook: Onverwacht advies: “Denk maar na over eiceldonatie”
Hoe vertel je je kind over donorconceptie?
Steeds meer experts adviseren om van jongs af aan open te zijn over donorconceptie. Niet omdat een kind direct alle details hoeft te kennen, maar omdat openheid voorkomt dat een kind met geheimen opgroeit.
Veel ouders merken dat het makkelijker wordt wanneer donorconceptie vanaf jonge leeftijd onderdeel is van het gezinsverhaal. Dan hebben kinderen een verhaal om hun identiteit aan te ontlenen en dat is heel erg belangrijk bij het opgroeien. Kinderen hebben meestal geen behoefte aan een perfect verhaal, maar aan een eerlijk verhaal dat past bij hun leeftijd en ontwikkeling.
Veelgestelde vragen over eiceldonatie
Is eiceldonatie toegestaan in Nederland?
Ja. Eiceldonatie is toegestaan in Nederland, maar er gelden wettelijke regels rondom donatie, registratie en de rechten van het toekomstige kind.
Wat zijn de slagingskansen van eiceldonatie?
De slagingskansen verschillen per situatie, leeftijd en kliniek. Over het algemeen zijn de kansen vaak gunstiger wanneer eiceldonatie wordt ingezet vanwege verminderde eicelkwaliteit of een sterk verminderde eicelreserve.
Is een donor anoniem?
Dat verschilt per land en daarom is het belangrijk om je vooraf goed te verdiepen in de regels van het land waar je behandeld wordt.
In Nederland kan een donor bij behandeling in een Nederlandse kliniek niet anoniem blijven. De gegevens van de donor worden geregistreerd en een donorkind kan later informatie over de donor opvragen.
In sommige andere landen werkt dat anders. In Spanje is donatie bijvoorbeeld anoniem: de identiteit van de donor wordt in principe niet bekendgemaakt aan de ontvanger of het kind.
Laat je daarom vooraf goed informeren over de wetgeving in het land waar je een behandeling overweegt en over wat die keuze later kan betekenen voor jou en je kind.
Je hoeft dit niet alleen te dragen
Eiceldonatie gaat niet alleen over een medische behandeling. Het gaat ook over hoop, verdriet, verwachtingen, relaties en toekomstbeelden.
Misschien sta je nog aan het begin van je zoektocht. Misschien ben je al verder in het proces en probeer je antwoorden te vinden op vragen waar je nooit eerder bij hebt stilgestaan. Wat je situatie ook is, weet dat je niet alles alleen hoeft uit te zoeken.
In de FertiFriend Community ontmoet je vrouwen die begrijpen hoe het voelt wanneer zwanger worden niet vanzelf gaat. Vrouwen die dezelfde vragen stellen, dezelfde twijfels kennen en weten hoe ingewikkeld sommige keuzes soms kunnen zijn.
Samen is minder alleen.
Disclaimer: De artikelen op dit platform zijn geschreven door FertiFriend en zijn bedoeld voor informatieve doeleinden. Aan de inhoud van deze artikelen kunnen geen rechten worden ontleend. Wij raden altijd aan om advies in te winnen bij uw behandelend arts voordat u beslissingen neemt over uw gezondheid en behandelingen.
Kom je een foutje tegen? Laat het ons dan weten via hello@fertifriend.nl